‘Begrazing is een belangrijk proces voor het behoud van de plantenbiodiversiteit’

Rendieren kunnen nauwelijks nog ongestoord grazen in Europa

Alexandre Buisse (CC BY-SA 3.0)

Omdat menselijke activiteiten steeds meer noordwaarts uitbreiden, krimpen de grasgebieden voor rendieren in Noorwegen, Finland en Zweden. De dieren hebben nochtans belangrijke voordelen voor klimaat en milieu.

Grasland voor rendieren in het noorden van Noorwegen, Finland en Zweden wordt vooral bedreigd door toenemende veranderingen in het landgebruik. Zo belemmeren windparken en andere infrastructuurprojecten rendierhoeders en hun kuddes tijdens de trek.

Ongestoord grazen

In een studie in het wetenschappelijk tijdschrift Nature trekken onderzoekers van de universiteit van Stockholm aan de alarmbel. Ze stellen vast dat zo’n 85 procent van het grasland wordt blootgesteld aan minstens één bedreiging, en zo’n 60 procent aan meerdere stressoren.

Toenemende menselijke aanwezigheid, roofdieren en de klimaatverandering zijn de belangrijkste stressoren die de omvang en de kwaliteit van het zomers grasgebied drastisch doen afnemen.

Toenemende menselijke aanwezigheid, roofdieren en de klimaatverandering zijn de belangrijkste stressoren die de omvang en de kwaliteit van het zomers grasgebied drastisch doen afnemen. Uit de studie blijkt dat rendieren in slechts 4 procent van het noorden van Scandinavië volledig ongestoord kunnen grazen.

De regio is nochtans de thuisbasis van een van de oudste herderssystemen van Europa. In grote delen van Noorwegen, Zweden en Finland mogen kuddes rendieren in principe vrij ronddwalen. Maar in de praktijk kunnen ze dat dus steeds minder ongestoord doen.

‘Met de toenemende menselijke aanwezigheid op meerdere fronten wordt de veerkracht van het noordelijke pastoralisme bedreigd’, zegt hoofdauteur van de studie Marianne Stoessel.

Leren van rendieren

Nochtans is de rendierhouderij enorm belangrijk voor de regio. Niet voor niets luidt een oude wijsheid van de Sami, de inheemse rendierhoeders, dat rendieren de mens hebben geleerd hoe je de grond moet gebruiken. De rendiertrek heeft het Noord-Scandinavische berglandschap gevormd en wordt ook gezien als middel om de impact van klimaatverandering op de vegetatie te verminderen. In Zweden en Noorwegen is het behoud van de rendierhouderij dan ook geformuleerd als een nationale milieudoelstelling.

‘Begrazing is een belangrijk proces voor het behoud van de plantenbiodiversiteit, zelfs in de bergen’, legt Regina Lindborg van de universiteit van Stockholm uit.

Vanwege de impact van de toenemende menselijke activiteit en de klimaatverandering voorspelt de studie een hoog risico op vegetatie- en landschapsverandering in de toekomst. Zo verwachten de onderzoekers een concentratie van begrazing in gebieden waar de rendieren minder verstoord worden, en aantasting van bomen en struiken in gebieden waar ze niet ongestoord kunnen grazen.

Maak MO* mee mogelijk.

Word proMO* net als 3233   andere lezers en maak MO* mee mogelijk. Zo blijven al onze verhalen gratis online beschikbaar voor iédereen.

Ik word proMO*    Ik doe liever een gift