Libië implodeert

Donderdag is in Tripoli een Tunesische diplomaat ontvoerd, amper twee dagen nadat een Jordaanse diplomaat door gewapende mannen werd meegesleurd. De Libische eerste minister legde vorige week zijn functie neer na bedreigingen tegen familie, een situatie die hij ‘onhoudbaar’ noemde. De staat lijkt daarmee steeds meer haar grip te verliezen op de situatie in het land.

  • ©CC Nasser Nouri CC BY-NC-SA 2.0 Rebellen bezetten grote delen van het land ©CC Nasser Nouri CC BY-NC-SA 2.0

Geweld en ontvoeringen zijn dagelijkse kost geworden in het land dat sinds de val van Kadhafi in 2011 een periode van onstabiliteit meemaakt. De overheid slaagt er maar niet in de rebellenbewegingen die het oude regime ten val brachten, te ontwapenen en is erg verzwakt door interne spanningen.

De ontvoerde Tunesische diplomaat, Aroussi Gantassi, werkt als adviseur op de ambassade in Tripoli en wordt sinds donderdag vermist. Het ministerie van Buitenlandse Zaken van Tunesië verklaart gecontacteerd te zijn door militanten die de vrijlating eisen van islamitische strijders die in 2011 Tunesische agenten doodden. Het is niet de eerste keer dat extremisten ontvoering als wapen gebruiken; het fenomeen komt steeds vaker voor.

Buitenlanders zijn doelwitten

Zo werd Fawaz al-Itan, de ambassadeur van Jordanië, dinsdag op klaarlichte dag ontvoerd. Gemaskerde mannen beschoten de auto waarin hij reed en sleurden de man mee. De chauffeur werd gewond naar het ziekenhuis gebracht. De daders eisen de vrijlating van Mohammed Dersi, een militante moslim die in 2007 levenslang kreeg na het beramen van een bomaanslag op de belangrijkste Jordaanse luchthaven.

Of dat land met de ontvoerders zal onderhandelen, is twijfelachtig. Jordanië is één van de grootste lokale bondgenoten van de VS in de strijd tegen Al Qaida, en vele topleden van de organisatie zitten er in de cel. Onderhandelingen zouden een gevaarlijk precedent scheppen.

De incidenten tonen ondertussen de onmacht aan van de Libische regering om eigen en buitenlandse functionarissen te beschermen. Ambtenaren liggen steeds meer onder vuur en islamistische strijders profiteren van de wetteloosheid om het land als uitvalbasis te gebruiken.

Egypte trok in januari zijn diplomatische staf terug na vijf ontvoeringen, en ook een Zuid-Koreaanse ambtenaar word nog steeds vermist. In december kwam een Amerikaanse leraar in Benghazi om het leven, en een Britse man en Nieuw-Zeelandse vrouw werden in januari doodgeschoten.

Interne stabiliteit ontbreekt

Ook intern lopen de zaken fout. Het land kent sterke afscheidingsbewegingen en verschillende stammen, lokale milities en zelfs gewone burgers gaan steeds driester te werk. Wegblokkades zijn een dagelijks zicht, en ook de oliebevoorrading in het OPEC-land ligt al een tijd stil. Daarmee is de toekomst van één van de belangrijkste inkomensbronnen onzeker.

Rebellen die een onafhankelijk oosten willen, blokkeren de pijpleidingen, en pas vanaf volgende week zou voor het eerst in maanden weer olie geëxporteerd worden. De rebellen hebben de belangrijkste haventerminals in handen en het duurde maanden voor een akkoord kon uitgewerkt worden. Hoe lang de overeenkomst stand zal houden, is niet duidelijk.

Pogingen van de regering om sterk over te komen, lopen ondertussen op niets uit. Begin deze week begon de rechtszaak tegen de zonen van Kadhafi, maar die werd meteen afgeblazen nadat grote onregelmatigheden aan het licht kwamen. De beklaagden hebben geen toegang tot hun advocaten, en het onderzoek blijkt bij vele beschuldigingen nog niet eens afgerond.

Interim-premier Abdullah al-Thinni, is ondertussen opgestapt. Zijn familie werd afgelopen zaterdag door onbekenden aangevallen, en hij verklaart in een statement ‘geen verder risico te willen lopen.’ Hij is daarmee de tweede premier in evenveel maanden die ontslag neemt. Al-Thinni blijft wel aan als leider van het kabinet, tot een vervanger gevonden wordt.

Maak MO* mee mogelijk.

Word proMO* net als 3210   andere lezers en maak MO* mee mogelijk. Zo blijven al onze verhalen gratis online beschikbaar voor iédereen.

Ik word proMO*    Ik doe liever een gift