Dossier Écht nieuws

Een pleidooi voor écht nieuws gaat niet alleen over het weerleggen van vals nieuws, maar vooral over de kerntaak van journalistiek: vanuit een kritische houding tegenover propaganda – van overheden, politici, bedrijven, lobby’s, ngo’s, of de professionele producenten van leugens en halve waarheden – op zoek gaan naar wat we wél weten, te weten kunnen komen, of zouden moeten weten. En over de vraag hoe dat kan, in tijden van techreuzen.

wo 20/12
(c) Brecht Goris
De Nederlandse journalist Joris Luyendijk was de centrale gast op de MO*lezing in de Vooruit te Gent. Hij reflecteert op zijn “antropologische” werk in de Londense City, en op de journalistiek in het algemeen.
di 19/12
public domain (CC0)
Als een samenleving het informeren van haar burgers helemaal aan de markt over laat, kan dat nefaste gevolgen hebben.
za 16/12
© Mashid Mohadjerin
Zorgen voor een grote aanwezigheid van echt nieuws, zodat nepnieuws geen bedreiging kan vormen. Dat evenwicht realiseren, is onze opdracht. Daar zijn tijd en middelen voor nodig. Maar zelfs in wanhopige omstandigheden waarin de leugen waarheid werd, bleven mensen bouwen aan het evenwicht. We moeten dus niet klagen, maar met dubbel zoveel passie op zoek gaan naar echt nieuws.
vr 15/12
CC Alain Bachellier (CC NY-NC-NA 2.0)
‘Wij zijn niet de generatie van de bom, maar de generatie van informatie. En die is niet om vrolijk van te worden.’
do 14/12
JD Lasica (CC BY 2.0)
Wat als niet fakenews, maar commercialisering en de toegenomen afhankelijkheid van ondoorzichtige techbedrijven de kern van het probleem van de journalistiek is?
ma 11/12
© Brecht Goris
Laila Ben Allal werkt als journaliste voor CNN sinds 13 november 2015, de dag van de aanslagen in Parijs. Haar twee vuistregels voor berichtgeving over conflictregio’s en gewelddadige polarisering: luister naar de mensen en werk met lokale journalisten.
ma 11/12
public domain (CC0)
Ik zie het voor mijn ogen gebeuren alsof het gisteren was. Een vrouw lag op het strand te zonnen. De politie kwam ter plaatste en vroeg haar om zich uit te kleden. 
zo 10/12
CC Kevin Dooley (CC BY 2.0)
Als een filosofe naar nepnieuws kijkt, ziet ze meer dan de onmiddellijke economische en politieke belangen. ‘Als alles slechts als een verhaal wordt opgevat, dan hoef je alleen maar een nieuw dominant verhaal te creëren om de huidige politieke orde te ondermijnen.’
za 09/12
©De Bezige bij
De Amerikaanse auteur en journalist Franklin Foer schreef een interessant en toegankelijk boek over Facebook, Google en Amazon, de technologiereuzen van Silicon Valley. Het verscheen juist op het moment dat de kijk op die bedrijven in de Verenigde Staten sterk aan het verschuiven is. 
vr 08/12
© Karim Abraheem
Vandaag en morgen zal Tine Danckaers blijven verdedigen dat menselijke verhalen de adem zijn van echte nieuwsverhalen. Ook omdat ze net daar, in de voorbije vijftien jaren MO*-tijd, de zuurstof voor haar persoonlijke moraal vandaan haalt.
vr 08/12
© Fatinha Ramos
MO* bestaat vijftien jaar en viert dat met drie lezingen en een speciaal magazine, waarmee we het debat over nepnieuws willen omkeren tot een gesprek over echt nieuws. Dit essay bundelt enkele aspecten en perspectieven over echt nieuws tot een warm pleidooi voor méér, méér, méér: relevant, betrouwbaar en mondiaal nieuws. 
do 07/12
© Brecht Goris
Amira Hass bericht voor de Israëlische krant Ha’aretz over de Palestijnse Gebieden, en ze doet dat om het onrecht van de Israëlische bezettingspolitiek te bestrijden. Deze week was ze centrale gast in de MO*lezing over ‘écht nieuws in situaties van conflict’. Haar eerste advies: gebruik nooit de term “conflict”.
do 07/12
© Reuters / Albert Gea
Naarmate het autoritarisme veld wint, komt de persvrijheid in het gedrang. Maar wat betekent persvrijheid als het internet beheerst wordt door een beperkt aantal technologiebedrijven? Een verkenning van het informatie-ecosysteem anno 2017.
wo 06/12
© Shannon Stapleton / Reuters
Kan je nepnieuws grondig aanpakken zonder aan het businessmodel van Facebook te tornen? Tine Hens ging op bezoek bij de nepnieuwsjagers in Berlijn en Brussel. ‘Het is moeilijk om te weten wat het effect is van je werk als je geen zicht hebt op het algoritme achter de newsfeed.’